به نقل از پی نوشت :خشکسالیهای پیاپی در استان و تمرکز امکانات در مرکز استان، موج مهاجرت به حاشیه شهر اهواز را افزایش داده است. مناطقی با تراکم جمعیتی بالا و کمبود شدید زیرساختهای اشتغال، آموزش و خدمات اجتماعی، امروزه با این چالشها دستوپنجه نرم میکنند.
در چنین شرایطی، زبالهگردی به دلیل نبود سرمایه لازم و مانع ورود پایین، به منبع درآمد بسیاری از خانوادههای آسیبپذیر تبدیل شده است. نبود سیستم رسمی و کارآمد تفکیک زباله از مبدأ، این خلأ را به شبکههای غیررسمی واگذار کرده است. واسطهگرانی که با بهرهکشی از زبالهگردان، چرخهای ناسالم را تداوم میبخشند. همزمان، وجود زنان سرپرست خانوار و کودکان بازمانده از تحصیل در این مناطق، به دلیل نبود حمایتهای کافی و مراکز مراقبتی، آنها را به سمت مشاغل کاذب و پرخطر در چهارراهها سوق داده است.
در استانهای توسعهیافتهتر، جمعآوری و تفکیک زباله توسط پیمانکاران خصوصی انجام میشود که این کار هم برای شهرداری درآمدزایی دارد و هم زبالههای خشک و تر از مبدأ جدا میشوند. اما در اهواز، تعداد بالای زبالهگردها که سحرگاه زودتر از ماشینهای شهرداری به زبالههای درب منازل میرسند، باعث شده مواد باارزش پیش از جمعآوری رسمی برداشت شود.
در نتیجه، برای شهرداری صرفه اقتصادی ندارد که سرمایهگذاری چندانی روی تفکیک زباله انجام دهد، زیرا عملاً جمعآوری زبالههای باقیمانده هزینه بیشتری نسبت به درآمد حاصل از آنها دارد. این وضعیت نه تنها منظر شهری را دچار آشفتگی کرده، بلکه سرمایه اجتماعی را کاهش داده و احساس تعلق شهروندان به شهر را مخدوش ساخته است. کارشناسان معتقدند برخوردهای پلیسی و مقطعی نمیتواند راهگشا باشد، بلکه نیاز به رویکردی مشارکتی و ریشهای وجود دارد. فرهنگسازی از طریق رسانه ملی و شبکه استانی خوزستان میتواند نقش مهمی در آگاهیبخشی به شهروندان ایفا کند.
همچنین همکاری با آموزشوپرورش و آموزش دانشآموزان به عنوان سفیران شهرداری در خانه، میتواند فرهنگ تفکیک زباله را از مبدأ نهادینه سازد. برای بهبود این شرایط، توانمندسازی زبالهگردان از طریق ایجاد تعاونیهای رسمی بازیافت با پوشش بیمه و آموزش، توسعه مشاغل خانگی و کارگاههای کوچک در حاشیه شهر با همکاری صنایع بزرگ، و استقرار مراکز حمایتی و مهدکودک در محلات کمبرخوردار، ضمن ساماندهی منظر شهری، کرامت انسانی این عزیزان را نیز حفظ خواهد کرد. مدیریت این فرآیند نیز میتواند توسط شهرداری با نظارت و هدایت این طرحها انجام شود تا ضمن ایجاد اشتغال رسمی، چهره شهر نیز سامان یابد.
